Samouszkodzenia

Samouszkodzenia / samookaleczenia

Samouszkodzenia są formą autoagresji gniewnej (acting – in). Prowadzą one bezpośrednio do redukcji napięcia, spadku odczuwanego gniewu i ukojenia psychicznego. Osoba nieradząca sobie z bólem psychicznym wybiera ból fizyczny. Wewnętrznie czuje „przymus” dokonania samookaleczenia. Towarzyszy temu przeświadczenie, że w ten sposób poczuję ulgę w cierpieniu. Przedmiotem ataku staje się własne ciało, przy czym działanie pozbawione jest zamiaru samobójczego. Osoba, która decyduje się na popełnienie samobójstwa pragnie przede wszystkim pozbyć się  lęku i niepokoju.  Osoba samookaleczająca się dąży do uwolnienia siebie od  cierpienia i napięcia. Jednostka, która okalecza się w pewnym sensie uzewnętrznia wręcz przeciwne dążenie natury. Ona usiłuje się chronić. Samouszkodzenie pomaga jej nie rozpaść się na kawałki, walczyć o przetrwanie, a nie spełnić życzenie samounicestwienia.

Samouszkodzenia  podyktowane  są impulsem; polegają m. in. na: nacinaniu skóry ostrymi narzędziami, przypalaniu skóry, gryzieniu, drapaniu się i nakłuwaniu ciała. Osoba dokonująca samouszkodzeń, skupia się głównie na ramionach, przedramionach i udach.

Najczęściej odnotowywanym czynnikiem spustowym samouszkodzeń są doświadczenia odrzucenia przez innych, stany bezradności, złości i winy, a także wydarzenia reaktywujące doświadczenie traumy.

Osoby samookaleczające  się podają liczne motywy leżące u podstaw swoich zachowań:

  • uwalnianie się od wściekłości, lęku i niepokoju
  • obniżanie lub podnoszenie napięcia i stymulacji
  • przywracanie poczucia realności i kontroli nad sobą, własnym ciałem,
  • intensyfikowanie poczucia tożsamości
  • wyrażanie poczucia odrzucenia i wyobcowania
  • zamienianie cierpienia psychicznego na fizyczne
  • zagłuszanie cierpienia psychicznego
  • wyrażanie i /lub karanie siebie za własne potrzeby emocjonalne.

Osoby odcięte od swoich emocji (z dysocjowane)  przejawiają brak czucia w ciele, swoistą nieobecność, utratę poczucia czasu, martwotę, wrażenie jak gdyby było się we śnie. Taki stan niekiedy może budzić  niepokój i strach. Osoby te poprzez samookaleczenia próbują tak jakby obudzić się, poczuć siebie i swoje ciało. Jedna z nastolatek okaleczających się tak motywowała swoje zachowanie „zadaję sobie cierpienie, żeby uzyskać kontakt z rzeczywistością, gdy czuję się martwa”.

Odszczepienie  jako ochrona przed utratą przywiązania i odpowiedzią na acting – in

Dorosły, ale nie dziecko, świadomością może równocześnie obejmować zarówno miłość, jak i nienawiść, czułość, jak i gniew. Dla dziecka odczuwanie dwóch silnych i skrajnie sprzecznych emocji w stosunku do rodziców jest czymś traumatycznym. Biologia nakazuje dziecku wybrać  miłość i czułość, a nienawiść i gniew zostają odszczepione. Odszczepienie ma za zadanie chronić więź dziecka z rodzicami w sposób możliwie najbardziej bezpieczny. Odczuwanie gniewu i wściekłości wobec rodziców, których dziecko kocha i od których jest całkowicie zależne jest zbyt przerażające. Z czasem odszczepiona agresja staje się źródłem coraz większej dysregulacji emocjonalnej i dystresu. Jest poza kontrolą. Odszczepianie jest procesem dysocjacyjnym, mechanizmem ratowania życia, szczególnie w przypadku dzieci. Kiedy agresja zostaje odszczepiona, odszczepione zostają również ożywienie i wytrzymałość, a kontakt z podstawową siłą życiową staje się coraz słabszy.

Ta niezintegrowana agresja ukierunkowana zostaje przeciw samemu sobie (acting – in) bądź przeciw innym (acting – out). Jeżeli zostanie ukierunkowana na samego siebie, wówczas mamy do czynienia z samouszkodzeniami. Osoby te przejawiają ogromne trudności z doświadczaniem  złości i gniewu. Emocje te są wciąż dla nich zagrażające, a najszybszy sposób na ich zredukowanie  jest samookaleczanie się. W przypadku osób działających na zasadzie acting – out,  jako dorośli identyfikują się ze „złym” aspektem rozszczepienia i pozorną siłą, jaką im to daje stając się sprawcami przemocy.

W terapii osób samookaleczających się niezwykle ważne jest nauczenie się odczuwania złości w swoim ciele i kontrolowania jej.  Niezwykle ważne jest również odnalezienie kontaktu ze zdrową agresją, która przywraca dobre samopoczucie i daje pozytywną energię.

Bibliografia:

Babiker, G. i Arnold, L. (2002). Autoagresja. Mowa zranionego ciała. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Heller, L. i LaPierre, A. (2018). Leczenie traumy rozwojowej. Wrocław: Wydawnictwo Instytutu Terapii Psychosomatycznej.

Kubacka - Jasiecka, D. (2006). Agresja i autodestrukcja z perspektywy obronno - adaptacyjnych dążeń JA. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Studio Neuropsychologii i Terapii Traumy
ul. Czarnieckiego 11/3
01-548 Warszawa
 Tel. +48 792 771 127
Wskazówki dojazdu
link do Google Moja Firma

RODO / Cookies

W celu zapewnienia moim klientom najwyższej jakości usług wykorzystuję na stronie pliki cookies.

Korzystanie ze strony mentesana.pl bez zmiany ustawień pików cookies oznacza, że będą one zapisywane na Twoim urządzeniu.

Zmiany w plikach cookies mogą zostać wprowadzone w Twojej przeglądarce internetowej.

Ważne informacje

www.mentesana.pl korzysta z zewnętrznych technologii śledzących: Google Analytics i Facebook Pixel. Informacje na temat ich Polityk Prywatności można znaleźć na wymienionych stronach internetowych.

Potrzebujesz więcej informacji? Skontaktuj się ze mną

2016-2020 © Mentesana
Wsparcie techniczne synchronicity.one
chevron-up